Vân Trang - mẹ 4 con vô địch giải chạy Y Tý 42km và màn đáp trả đanh thép: 'Chạy bằng chân, không chạy bằng miệng thiên hạ'

Lào Cai, giữa những ruộng bậc thang chín vàng của xã Y Tý, huyện Bát Xát, ngày 6/9/2026 diễn ra giải chạy địa hình Y Tý Mùa Vàng. Trong số hơn một nghìn vận động viên, một cái tên gây chú ý hơn cả là Vân Trang, biệt danh Jang Doll – một bà mẹ bốn con, sinh năm 2026, đến từ Hà Nội. Không chỉ về nhất trong phân nhóm nữ cự ly 42km với thời gian 4 giờ 26 phút, cô còn là người về đích thứ hai chung cuộc toàn giải, chỉ chịu xếp sau một runner nam. Thành tích nói trên đã khiến nhiều vận động viên nam phải ngả mũ thán phục. Đường chạy 42km tại Y Tý được biết đến là một trong những cung trail khắc nghiệt nhất vùng Tây Bắc, với tổng độ dốc tích lũy hơn 1.300 mét và độ cao lên tới 2.860 mét so với mực nước biển khi đi qua đỉnh Lảo Thẩn. Không khí loãng và những con dốc thẳng đứng đã thử thách thể lực và ý chí của tất cả runners. Vân Trang, trong lần chinh phục cự ly 42km, đã thể hiện một bài phân phối sức vô cùng hợp lý. Cô không hề sốc với nhịp độ như những tay chạy trẻ, mà kiên trì bám đuổi từng cây số, giữ nhịp thở ổn định và biết cách nạp năng lượng đúng thời điểm. Chia sẻ với phóng viên, Vân Trang nói: “Cự ly 42km có những đoạn dốc khiến cơ thể gần như cạn năng lượng. Lúc ấy em chỉ tập trung vào từng đoạn đường trước mắt, giữ nhịp thở, phân phối sức và bổ sung năng lượng đúng lúc. Em luôn tự nhắc mình: Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội. Sức bền này đến từ sự đều đặn và kỷ luật. Ngoài chạy bộ, em kết hợp gym, bơi và các bài tập bổ trợ để tích lũy thể lực từng ngày.” Cách diễn giải của Vân Trang mang đậm tư duy thể thao chuyên nghiệp. Thay vì nghĩ tới quãng đường 42km dài vô tận, cô chia nhỏ thành những mục tiêu ngắn và tập trung vào từng phân đoạn. Đây chính là chiến thuật tâm lý mà các huấn luyện viên thể thao bền bỉ thường khuyên các vận động viên của mình: sống trong hiện tại, chạy từng bước một. Tuy nhiên, câu chuyện không dừng lại ở thành tích. Ngay sau khi hình ảnh Vân Trang về đích được chia sẻ trên mạng xã hội, một số tài khoản đã có những bình luận khiếm nhã, nhắc đến vòng một của cô bằng cụm từ khá thô lỗ: “vác 2 quả bưởi đi chạy”. Thay vì tôn vinh một nỗ lực thể thao phi thường, họ lại soi mói ngoại hình của người phụ nữ này. Vân Trang đã không chọn im lặng. Ngay trên trang cá nhân, cô đã có màn đáp trả sòng phẳng, đầy cá tính: “Em nói thật chứ em đố ai vác 2 quả bưởi chạy 42km hay 55km đường núi đấy! Em chạy bằng đôi chân chứ có phải chạy nhờ ngoại hình đâu mà mang em lên nhóm nói này nói kia? Người ta thấy áp lực, em lại thấy đó là động lực 'tiếp tế vitamin C' cho tinh thần. Quan trọng là em vẫn về đích, vẫn vui khỏe. Còn phán xét thì cứ phán xét, em chạy bằng chân của mình, không chạy bằng miệng thiên hạ!” Những lời lẽ vừa thể hiện sự tự tin, vừa mạnh mẽ đến lạnh lùng. Vân Trang nói thêm, cô mong mọi người sẽ có cái nhìn văn minh hơn với các “bóng hồng” thể thao: “Phụ nữ chơi thể thao điều đáng được nhìn nhận trước tiên phải là sự nỗ lực và thành tích. Ngoại hình là câu chuyện của mỗi người, còn thành tích là kết quả của hàng năm trời tập luyện. Khi nhìn một cô gái trên đường chạy, em mong mọi người nhìn thấy một người đang nỗ lực chinh phục giới hạn của chính mình.” Chạy trail không chỉ đòi hỏi thể lực, mà còn là môn thể thao của sự kiên nhẫn và bản lĩnh. Mẹ bốn con, nhưng Vân Trang vẫn sắp xếp thời gian tập luyện đều đặn mỗi ngày. Cô thường bắt đầu buổi chạy từ 5 giờ sáng, sau đó tranh thủ các buổi gym và bơi vào buổi tối. Nhiều người cho rằng việc có 4 đứa con sẽ chiếm hết thời gian, nhưng Vân Trang lại coi đó là động lực để trở thành phiên bản tốt hơn. “Mình không cần trở thành phiên bản mà người khác muốn nhìn thấy. Chỉ cần mỗi ngày trở thành phiên bản tốt hơn của chính mình là đủ.” Dưới góc nhìn của một người theo dõi phong trào chạy bộ Việt Nam trong nhiều năm, tôi nhận thấy việc Vân Trang về đích thứ hai chung cuộc ở một giải đấu có đông nam runner tham dự là rất hiếm hoi. Nhiều giải trail ở Việt Nam, top 10 thường bị nam giới thống trị, và phụ nữ rất ít khi vươn lên nhóm dẫn đầu. Sự xuất hiện của một người phụ nữ ở vị trí thứ hai toàn đoàn là một tín hiệu đáng mừng cho sự phát triển thể lực và bình đẳng giới trong thể thao. Điều đáng nói hơn, câu trả lời của Vân Trang trước lời miệt thị đã cho thấy cô không chỉ là một vận động viên giỏi mà còn là một người hiểu rất rõ giá trị của bản thân. Trong làng chạy bộ, không ít nữ runner từng lặng lẽ bỏ cuộc vì những ánh nhìn soi mói về trang phục, cân nặng hay hình thể. Vân Trang đã dũng cảm nói lên một thông điệp vượt ra ngoài khuôn khổ của một môn thể thao: đó là quyền được sống đúng với chính mình. Khi được hỏi liệu có thay đổi trang phục để né tránh những ánh mắt dòm ngó hay không, Vân Trang dứt khoát: “Trang phục thể thao trước hết phải thoải mái và an toàn. Nếu mình thay đổi bản thân chỉ vì sợ lời soi mói thì có lẽ mình sẽ luôn phải sống theo ánh mắt của người khác. Em chọn tập trung vào đường chạy và mục tiêu của mình. Marathon dạy em rằng không phải lúc nào mình cũng chạy trong điều kiện hoàn hảo. Cuộc sống cũng vậy.” Sự việc đã lan tỏa mạnh mẽ trên các diễn đàn chạy bộ, nhiều người lên tiếng ủng hộ Vân Trang. Một số nhóm chạy đã có bài đăng tôn vinh tinh thần “chạy vì đam mê, không chạy theo ánh mắt của thiên hạ”. Nhờ câu chuyện của cô, nhiều nữ runner trẻ cảm thấy được tiếp thêm tự tin để không e ngại rằng trông họ ra sao trên đường chạy. Nhìn lại thành tích 4 giờ 26 phút của Vân Trang, có thể thấy cô sở hữu một nền tảng thể lực đáng nể. Ở một cự ly 42km với tổng độ cao lớn như Y Tý, việc duy trì tốc độ trung bình dưới 7 phút/km là điều mà không phải runner nam nào cũng làm được. Vân Trang đã cho thấy kỷ luật tập luyện của mình suốt thời gian dài: những buổi sáng dậy sớm chạy bộ, những buổi tối trong phòng gym, chế độ dinh dưỡng nghiêm túc. Cô chính là minh chứng sống cho câu nói: “Có những viên ngọc không nằm trên đỉnh bảng xếp hạng, mà nằm dưới lớp bụi của sự nỗ lực.” Người ta thường nói phụ nữ chạy trail là những chiến binh đơn độc, nhưng Vân Trang không hề đơn độc. Cô có gia đình luôn đồng hành, có cộng đồng chạy bộ Hà Nội ủng hộ, và giờ đây có thêm rất nhiều người hâm mộ vừa nể phục thành tích, vừa khâm phục bản lĩnh. Mục tiêu tiếp theo của cô là cự ly 70km tại giải Vietnam Mountain Marathon (VMM) sắp tới, và xa hơn là chinh phục nội dung 100km vào cuối năm. Với những gì đã thể hiện tại Y Tý, không ai còn dám hoài nghi khả năng hoàn thành mục tiêu của người phụ nữ này. Như chính cô từng nói: “Cứ bình tĩnh, còn sức là còn cơ hội.” Có thể nói, câu chuyện của Vân Trang không chỉ phản ánh một cá nhân xuất sắc, mà còn là tấm gương cho cộng đồng thể thao, nhất là phụ nữ, trong việc chống lại định kiến giới và lan toả tinh thần thể thao lành mạnh. Cô là niềm cảm hứng cho các bà mẹ bận rộn, cho những người phụ nữ đang ngại đam mê của mình bị chê bai. “Hãy cứ để thành tích lên tiếng” – thông điệp của Vân Trang sẽ còn vang vọng trên những cung trail Việt Nam dài dằng dặc.